Doğalgaz kaçağı şüphesi, paniğin değil, ezbere bilinmesi gereken bir sıranın anıdır. Burada amaç arızayı kendiniz onarmak değildir — amaç ortamı güvenli hale getirip yetkili ekibe teslim etmektir. Sıralama hayatidir.
**Önce yapılacaklar — sırayla:**
1. **Alev ve kıvılcım kaynağını oluşturmayın.** Doğalgazın o keskin kokusu (kokulandırıcı madde) en küçük kıvılcımla bile tehlikelidir.
2. **Hiçbir elektrik düğmesine dokunmayın.** Açık olan ışığı kapatmak bile kıvılcım yaratabilir; olduğu gibi bırakın.
3. **Pencere ve kapıları açın.** Ortamı doğal havayla seyreltmek ilk fiziksel önlemdir.
4. **Gaz vanasını (sayaç önündeki ana vana) kapatın.** Ulaşabiliyorsanız gaz akışını kesin.
5. **Binayı sakince terk edin** ve dışarı çıktıktan sonra yetkili acil hattını ve gaz dağıtım şirketini arayın.
**Kesinlikle yapmayın:**
- Bina içinde telefonla arama yapmak (dışarı çıkıp arayın).
- Çakmak, kibrit veya herhangi bir ateşle "koku var mı" diye kontrol etmek.
- Aspiratör, davlumbaz, fan gibi elektrikli cihazları çalıştırmak.
- Asansör kullanmak; merdiveni tercih edin.
**Tehlike geçtikten sonra:** Ortam güvenli hale gelip yetkili kontrol ettikten sonra hat üzerindeki kaçak noktası ancak sertifikalı kişilerce tespit edilip onarılmalıdır. Doğalgaz tesisatında "kendin yap" yoktur; bireyin görevi, doğru sırayı uygulayıp ortamı boşaltmak ve uzmanı çağırmakla sınırlıdır. Bu sırayı bilmek, gerçek bir kaçakta en değerli hazırlıktır.
Tehlike geçtikten sonraki süreç
Ortam havalandırılıp yetkili ekip kontrolü tamamlandıktan sonra bile hattın güvenliği teyit edilmeden cihazlar çalıştırılmamalıdır. Kaçağın tam noktası ancak sertifikalı kişilerce, uygun ekipmanla tespit edilip onarılır; bu işin kesinlikle 'kendin yap' yöntemiyle yapılmaması gereken bir alan olduğunu unutmayın. Onarım sonrası hattın sızdırmazlık testinden geçtiğini ve cihaz bağlantılarının yeniden kontrol edildiğini görmeden gaz kullanımına dönülmemelidir. Bu tür bir olay yaşandıysa, sonrasında düzenli periyodik bakım alışkanlığı edinmek en doğru korumadır; çünkü çoğu kaçak, yıpranmış esnek hortum veya gevşemiş bir bağlantı gibi önceden fark edilebilecek nedenlerden doğar. Doğru sırayı bilmek ve uzmanı zamanında çağırmak, bu konuda alınabilecek en değerli önlemdir. Özetle doğalgaz kaçağı şüphesinde bireyin görevi arızayı onarmak değil, doğru sırayı uygulayıp ortamı güvenli hale getirmek ve uzmanı çağırmaktır; bu sırayı önceden bilmek, gerçek bir kaçak anında alınabilecek en değerli hazırlıktır ve hayat kurtarır. Bu tür bir olaydan sonra düzenli periyodik bakım alışkanlığı edinmek en doğru korumadır, çünkü kaçakların çoğu yıpranmış esnek hortum veya gevşemiş bir bağlantı gibi önceden fark edilip giderilebilecek nedenlerden doğar.